Τα «Δύο μαύρα πουκάμισα» του Μένιου Σακελλαρόπουλου είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα μέτριο βιβλίο, με ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία αλλά και αρκετές αδυναμίες. Η ιστορία διαδραματίζεται στην Κρήτη, όπου ζουν ο Μανούσος και ο Σήφης, δύο άνδρες που είναι κολλητοί φίλοι από παιδιά και έχουν μοιραστεί πολλές στιγμές και εμπειρίες. Η σχέση τους, όμως, αλλάζει όταν στην μεταξύ τους φιλία μπαίνει η Μαρκέλλα. Η παρουσία της δημιουργεί, άθελα της, έντονες καταστάσεις, παρεξηγήσεις και ένα σύνθετο μπλέξιμο που επηρεάζει τις ισορροπίες των ηρωών.
Όλα αυτά δημιουργούν την εντύπωση ότι η ιστορία θα εστιάσει κυρίως στις σχέσεις και τις συγκρούσεις μεταξύ των τριών ατόμων. Όντως, με μια πρώτη ματιά, η υπόθεση παρουσιάζει ένα γνώριμο λογοτεχνικό μοτίβο. Ο αναγνώστης εύκολα μπορεί να θεωρήσει ότι πρόκειται για ένα κλασικό ερωτικό τρίγωνο, στο οποίο δύο άνδρες διεκδικούν την ίδια γυναίκα και οδηγούνται αναπόφευκτα σε συγκρούσεις. Ωστόσο, η ιστορία ξεπερνά τη συγκεκριμένη πρώτη εντύπωση, καθώς η εξέλιξη των σχέσεων των ηρωών συμβαίνει με πιο σύνθετο τρόπο. Μέσα από αυτή την ιστορία, ο συγγραφέας παρουσιάζει τις σχέσεις των τριών προσώπων, αλλά και τις συνέπειες που μπορούν να έχουν οι επιλογές, τα συναισθήματα και οι παρεξηγήσεις στη ζωή τους. Συνολικά, παρά τις αδυναμίες της, η ιστορία αναδεικνύει ενδιαφέρουσες πτυχές και προβληματίζει τον αναγνώστη για διάφορα κοινωνικά ζητήματα. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι το 2026 η ιστορία μεταφέρθηκε στη οθόνη και έγινε τηλεοπτική σειρά, διατηρώντας τον ίδιο τίτλο.
- Τίτλος: Δύο μαύρα πουκάμισα
- Συγγραφέας: Μένιος Σακελλαρόπουλος
- Είδος: Ελληνική λογοτεχνία, Κοινωνικό μυθιστόρημα
- Εκδότης: Εκδόσεις Λιβάνη
- Έτος έκδοσης: 2011
- Σελίδες: 297
- Προσωπική βαθμολογία: 7/10
Τα θετικά σημεία του βιβλίου
Ο ρεαλισμός και τα κοινωνικά μηνύματα της ιστορίας
Ένα από τα θετικά στοιχεία του βιβλίου είναι ο ρεαλιστικός τρόπος με τον οποίο αποτυπώνει τόσο τις ανθρώπινες σχέσεις όσο και σημαντικά κοινωνικά προβλήματα. Οι διάλογοι και οι σχέσεις μεταξύ των ηρωών συμβαίνουν με απλό και καθημερινό τρόπο, κάνοντας τους πιο οικείους στον αναγνώστη. Παράλληλα, η ιστορία αναδεικνύει συναισθήματα όπως η φιλία, η αγάπη και η αλληλεγγύη αλλά και συνηθισμένα προβλήματα και διλήμματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ο καθένας από εμάς. Αρκετές καταστάσεις του βιβλίου είναι γνώριμες και τις συναντάμε συχνά στην πραγματική ζωή, δείχνοντας ότι ο συγγραφέας αφουγκράζεται την κοινωνία.
Η ιστορία δεν εστιάζει μόνο στις προσωπικές σχέσεις των ηρωών, αλλά παρουσιάζει και το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο ζουν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η απεικόνιση μιας κλειστής κοινωνίας, όπου τα κουτσομπολιά, οι προκαταλήψεις και οι κοινωνικές αντιλήψεις έχουν σημαντικό ρόλο. Μέσα από όλα αυτά, η ιστορία αναδεικνύει προβλήματα και λανθασμένες συμπεριφορές, ενώ ταυτόχρονα περνά, άμεσα ή έμμεσα, σημαντικά μηνύματα, όπως η αντίσταση σε κακοποιητικές συμπεριφορές. Το βιβλίο, επομένως, δεν επικεντρώνεται μόνο στην αφήγηση της ιστορίας, αλλά προβάλλει και επίκαιρα κοινωνικά ζητήματα. Συνεπώς, δίνει στον αναγνώστη αφορμές για προβληματισμό και σκέψη σχετικά με ανθρώπινες σχέσεις και πράξεις.
Η βαθύτερη γνωριμία με τους χαρακτήρες
Το βιβλίο βασίζεται στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις οπτικές των ηρωών, βοηθώντας τον αναγνώστη να τους γνωρίσει καλύτερα. Ο συγγραφέας παρουσιάζει διαδοχικά την οπτική διαφορετικών ατόμων, δίνοντας στον αναγνώστη μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την καλύτερη κατανόηση της προσωπικότητας τους ακόμη και αν αφορά δευτερεύοντα ή σχετικά ασήμαντα πρόσωπα. Επιπλέον, οι σκέψεις και οι συζητήσεις αποκαλύπτουν γεγονότα από το παρελθόν, τα οποία δείχνουν τη βαθιά σχέση ορισμένων χαρακτήρων. Μάλιστα, τα γεγονότα αυτά δεν αποτελούν απλές αναφορές στο παρελθόν, αλλά παίζουν σημαντικό ρόλο στη συνέχεια της ιστορίας. Οι διαφορετικές οπτικές οδηγούν τον αναγνώστη στην καλύτερη κατανόηση των σκέψεων, των κινήτρων και των συμπεριφορών των συγκεκριμένων προσώπων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τις δικαιολογεί. Προφανώς, η παρουσίαση των σκέψεων και της ζωής των ηρωών δημιουργεί την αίσθηση ότι τους γνωρίζεις προσωπικά. Ως αποτέλεσμα, ορισμένα γεγονότα που συμβαίνουν μετέπειτα προκαλούν μεγαλύτερη συναισθηματική ένταση, εφόσον έχουμε δημιουργήσει σύνδεση μαζί τους.
Η ζωντανή και παραστατική γραφή του βιβλίου
Ένα ακόμη θετικό στοιχείο του βιβλίου είναι η ζωντανή και παραστατική γραφή του, η οποία προσδίδει αμεσότητα στην αφήγηση. Μέσα από αυτήν, ο αναγνώστης μπορεί να σχηματίσει ευκολότερα εικόνες και να έρθει πιο κοντά στην καθημερινότητα των ηρώων. Οι περιγραφές ζωντανεύουν διάφορες πτυχές της ντόπιας ζωής, όπως τα φαγητά, τα έθιμα, τα τοπικά προϊόντα και οι ταβέρνες, μεταφέροντας τον αναγνώστη στη καθημερινή ζωή του τόπου. Επίσης, ο συγγραφέας παρουσιάζει και στοιχεία του χώρου, όπως τα σπίτια, τα έπιπλα, οι δημόσιοι χώροι και τα φυσικά τοπία. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η αφήγηση. Παράλληλα, οι αναφορές στην εμφάνιση και την ενδυμασία αρκετών χαρακτήρων εμπλουτίζουν την παρουσία τους και μας βοηθούν να τους φανταστούμε. Συνολικά, οι πλούσιες περιγραφές κάνουν τόσο το περιβάλλον όσο και τους χαρακτήρες πιο ζωντανούς, οικείους και προσιτούς στο αναγνωστικό κοινό.
Ρεαλιστικοί χαρακτήρες και αληθοφανής πλοκή
Η αίσθηση μιας πραγματικής κοινωνίας
Το βιβλίο περιέχει αρκετά στοιχεία που προσφέρουν αληθοφάνεια και αμεσότητα στη πλοκή. Οι αναφορές σε ντόπιους, τους οποίους ο συγγραφέας παρουσιάζει μάλιστα με το όνομα και το επάγγελμα τους, δημιουργούν την αίσθηση μιας πραγματικής κοινωνίας, όπου οι άνθρωποι γνωρίζουν ο ένας τον άλλον και δημιουργούν σχέσεις. Επίσης, οι σκέψεις και οι συζητήσεις προβάλλουν τις αναμνήσεις των ηρωών και ενισχύουν ακόμη περισσότερο την αίσθηση αληθοφάνειας. Παράλληλα, η παρουσίαση της οικογενειακής ζωής, των σπουδών και γενικά της πορείας των χαρακτήρων μας βοηθά να αποκτήσουμε μια πιο ολοκληρωμένη και πολύπλευρη εικόνα για εκείνους. Στην αληθοφάνεια συμβάλλουν και οι αναφορές σε καταστήματα, δρόμους και περιοχές, καθώς και σε πραγματικά ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα. Ο αρμονικός συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων δημιουργεί την εντύπωση ότι διαβάζεις μια απολύτως αληθινή ιστορία που περιέχει, αντίστοιχα, υπαρκτά κεντρικά πρόσωπα και συμβάντα.
Η πολυπλοκότητα και η εξέλιξη των χαρακτήρων
Σημαντικό ρόλο στην αληθοφάνεια της ιστορίας έχει και ο τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας παρουσιάζει και αναπτύσσει τους χαρακτήρες. Οι ήρωες του βιβλίου διαθέτουν διαφορετικά συναισθήματα, αντιδράσεις, αδυναμίες και ελαττώματα και δεν αποτελούν μονοδιάστατες προσωπικότητες. Δεν αποκαλύπτουν εξαρχής όλες τις πλευρές τους, αλλά η εξέλιξη της ιστορίας φέρνει στην επιφάνεια νέα στοιχεία του χαρακτήρα τους. Βέβαια, οι συμπεριφορές τους είναι συνεπείς και δεν αλλάζουν απλώς για χάρη του αιφνιδιασμού και της πλοκής. Αντιθέτως, συνήθως υπάρχουν σημάδια που τις προετοιμάζουν, ακόμη και αν αυτά δεν γίνονται αμέσως αντιληπτά από τους υπόλοιπους ήρωες. Για παράδειγμα, ορισμένοι χαρακτήρες δρουν παρορμητικά, χωρίς να βλέπουν τη συνέχεια, παρόλο που υπάρχουν ενδείξεις μέσω της συμπεριφοράς κάποιων ατόμων. Τελικά, καταλήγουν σε μια προβλέψιμη κατάσταση, την οποία όμως δεν είχαν καταλάβει εγκαίρως, παρότι υπήρχαν προφανή σημάδια.
Το συγκεκριμένο βάθος δεν αφορά μόνο τους πρωταγωνιστές, καθώς η ιστορία καταφέρνει να αναδείξει και την προσωπικότητα ορισμένων δευτερευόντων χαρακτήρων. Οι χαρακτήρες αυτοί δεν λειτουργούν απλώς ως συμπληρωματικά πρόσωπα στην πλοκή, αλλά έχουν τη δική τους παρουσία και προσωπικότητα. Ακόμη και σε εκείνους τους ήρωες υπάρχει ποικιλία, καθώς κάποιοι είναι πιο ανοιχτόμυαλοι και με διαφορετικές πεποιθήσεις. Την ίδια στιγμή, άλλοι εκφράζουν πιο παραδοσιακές και συντηρητικές απόψεις, όπως είναι φυσικό σε κλειστές κοινωνίες. Γενικά οι χαρακτήρες δεν παραμένουν στάσιμοι αλλά αλλάζουν μέσα από γεγονότα που βιώνουν, άλλοτε προς μια θετική και άλλοτε προς μια αρνητική κατεύθυνση. Συνεπώς, οι ήρωες θυμίζουν πραγματικούς ανθρώπους με αντιφάσεις και σφάλματα που παρασύρονται και διαμορφώνονται μέσω των εξελίξεων της ζωής τους.
Η ένταση και οι ανατροπές στα τελευταία κεφάλαια
Τα τελευταία κεφάλαια παρουσιάζουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε σύγκριση με το υπόλοιπο μέρος του βιβλίου. Σε αντίθεση με το αρκετά πιο «επίπεδο» προηγούμενο μέρος της ιστορίας, τα συγκεκριμένα κεφάλαια διαβάζονται πολύ πιο εύκολα και καταφέρνουν να κρατήσουν περισσότερο την προσοχή του αναγνώστη. Η αύξηση της έντασης συμβαίνει μέσα από σοκαριστικά και αναπάντεχα γεγονότα, ορισμένα από τα οποία συμβαίνουν αρκετά απότομα, χωρίς κάποια σταδιακή προετοιμασία που να τα προαναγγέλλει. Οι παρεξηγήσεις οδηγούν σε στενάχωρες και απρόσμενες εξελίξεις, προκαλώντας έντονα συναισθήματα και διατηρώντας την αγωνία μέχρι το τέλος. Επίσης, στα τελευταία κεφάλαια η αποκάλυψη λεπτομερειών σχετικά με περιστατικά που έχουν ήδη συμβεί, αλλάζει την εικόνα και οδηγεί σε ανατροπές.
Μάλιστα, το τέλος είναι αρκετά πολύπλευρο, καθώς οι συνέπειες των γεγονότων διαφέρουν για κάθε ήρωα. Κάποιοι ήρθαν αντιμέτωποι με τις συνέπειες των πράξεων τους και πήραν ό,τι τους άξιζε ενώ, αντιθέτως, άλλοι πλήρωσαν το τίμημα παρόλο που ήταν αθώοι. Υπάρχουν, επίσης, χαρακτήρες που έπρεπε να αντιμετωπίσουν όσα συνέβησαν, έχοντας να διαχειριστούν την ντροπή, τις τύψεις και το συναισθηματικό βάρος. Η ζωή των περισσότερων ηρωών άλλαξε απο αυτήν την ιστορία, διότι εξελίχθηκαν ως άνθρωποι ή αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν καταστάσεις που τους επηρέασαν βαθιά. Οι διαφορετικές καταλήξεις των ηρώων ενισχύουν τον ρεαλισμό του τέλους και αναδεικνύουν τις συνέπειες ορισμένων πράξεων και συμπεριφορών.
Τα αρνητικά σημεία του βιβλίου
Το αργό και αδιάφορο ξεκίνημα της ιστορίας
Το πρώτο κεφάλαιο είναι σχετικά «επίπεδο» και κινείται με αργούς ρυθμούς, χωρίς να κερδίσει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Το βιβλίο ξεκινά με τις σκέψεις ενός χαρακτήρα, οι οποίες αποκαλύπτουν έμμεσα στοιχεία για γεγονότα, σχέσεις και φιλίες, παρουσιάζοντας παράλληλα τους βασικούς ήρωες και την αρχή της ιστορίας. Ωστόσο, η παρουσίαση αυτή δεν δίνει στον αναγνώστη κάποια υπόνοια ότι θα συμβεί κάτι, ούτε δημιουργεί περιέργεια για τη συνέχεια. Τα γεγονότα που συμβαίνουν είναι σχετικά ασήμαντα και δεν προσδίδουν ιδιαίτερη ένταση στο κεφάλαιο. Παρόλα αυτά, δεν είναι ούτε τόσο ανιαρά ώστε να αποθαρρύνουν τον αναγνώστη από το να συνεχίσει την ανάγνωση.
Το πρώτο κεφάλαιο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα ουδέτερο ξεκίνημα, καθώς δεν περιλαμβάνει έντονες εξελίξεις ούτε δημιουργεί μεγάλη αγωνία. Βέβαια, προς το τέλος του αποκτά λίγο περισσότερο ενδιαφέρον, όταν ένα περιστατικό και η αποκάλυψη ορισμένων λεπτομερειών δημιουργούν περιέργεια για τη συνέχεια και την κατάληξη της ιστορίας. Παρόλα αυτά, η ένταση και η αγωνία δεν αυξάνονται ιδιαίτερα, καθώς η αφήγηση εξακολουθεί να κινείται σε σχετικά αργούς ρυθμούς. Απλώς, η ιστορία αρχίζει σταδιακά να αποκτά περισσότερο ενδιαφέρον και να δημιουργεί ερωτήματα στο αναγνωστικό κοινό. Ο αναγνώστης θέλει να καταλάβει πώς θα προχωρήσει η αφήγηση και τι ρόλο θα παίξουν οι νέες πληροφορίες που αποκαλύπτει ο συγγραφέας.
Ο αργός ρυθμός και η καθυστέρηση των εξελίξεων
Σημαντικό μειονέκτημα αποτελεί, επίσης, ο αρκετά αργός ρυθμός της πλοκής, καθώς χρειάζεται αρκετό χρόνο για να οδηγηθεί σε σημαντικές εξελίξεις. Αυτό προκύπτει σε μεγάλο βαθμό από το γεγονός ότι ο βασικός κορμός της ιστορίας εστιάζει στην καθημερινή ζωή των ηρώων, στις δουλειές, τις αναμνήσεις, τις σκέψεις και τις συζητήσεις τους. Παρά τα διάφορα μπερδέματα και τις παρεξηγήσεις, δεν συμβαίνουν ιδιαίτερα συγκλονιστικά γεγονότα στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Από τη μια πλευρά, αυτή η επιλογή επιτρέπει στον αναγνώστη να γνωρίσει καλύτερα τους χαρακτήρες, κατανοώντας περισσότερο την προσωπικότητα τους. Από την άλλη, όμως, η συνεχής αναφορά στην καθημερινότητα τους δίνει την εντύπωση ότι οι εξελίξεις καθυστερούν υπερβολικά σε σύγκριση με το μέγεθος του βιβλίου.
Το πρόβλημα αυτό εξακολουθεί να είναι αισθητό σε όλη τη διάρκεια του βιβλίου, παρότι η πλοκή σταδιακά γίνεται πιο ενδιαφέρουσα. Ακόμη και όταν αρχίζουν να παρουσιάζονται έντονες εξελίξεις, μεγάλο μέρος της αφήγησης εξακολουθεί να αφιερώνεται σε σκέψεις, συζητήσεις και αναμνήσεις. Ως αποτέλεσμα, η πλοκή προχωρά αρκετά αργά και τα σημαντικά και ουσιώδη γεγονότα καθυστερούν να έρθουν. Ειδικά οι σκέψεις των ηρώων καταλαμβάνουν πολλές σελίδες, χωρίς όμως, τις περισσότερες φορές, να αποκαλύπτουν κάτι ουσιαστικό ή να οδηγούν σε κάποια σημαντική ανατροπή. Συνεπώς, αρκετά κεφάλαια καταλήγουν υπερβολικά μεγάλα και, σε ορισμένα σημεία, επιβραδύνουν ακόμη περισσότερο την εξέλιξη της ιστορίας.
Οι χαρακτήρες του βιβλίου «Δύο Μαύρα Πουκάμισα»
Μανούσος Γρυλογιάννης
Ο Μανούσος είναι ένας έντονος και αρκετά αντιφατικός χαρακτήρας με στοιχεία που τον κάνουν έναν δύσκολο άνθρωπο. Ο ίδιος έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του και θεωρεί πως υπερέχει σε σύγκριση με τους άλλους. Παράλληλα, είναι ένας παραδοσιακός άνδρας που πιστεύει ότι η δημιουργία μιας «κλασικής» οικογένειας αποτελεί τη φυσιολογική και αναμενόμενη πορεία. Είναι ένας «ωμός» άντρας της επαρχίας που δίνει μεγάλη σημασία στην τιμή και την περηφάνεια του, αν και οι συγκεκριμένες αξίες συχνά παίρνουν αρνητική χροιά σε εκείνον. Ο Μανούσος, παρά την αυτοπεποίθηση που δείχνει, κρύβει αρκετές ανασφάλειες λόγω παλαιότερων εμπειριών και συχνά παρεξηγεί διάφορα γεγονότα. Επίσης, είναι ιδιαίτερα ζηλιάρης και εκφράζει τα συναισθήματα του με κτητικό τρόπο, ενώ ταυτόχρονα η παρορμητικότητα, η εμμονή και η θερμοκεφαλιά αποτελούν βασικά στοιχεία της προσωπικότητας του. Ο Μανούσος είναι ένας χαρακτήρας με αντιθέσεις, στον οποίο συνυπάρχουν η αυτοπεποίθηση, η ανασφάλεια, η περιποιητικότητα, ο έλεγχος, η ζήλια και η παράδοση.
Μαρκέλλα Ξηράκη
Η Μαρκέλλα είναι ένας χαρακτήρας με έντονη προσωπικότητα, η οποία αλλάζει και διαμορφώνεται μέσα από όσα βιώνει. Η συγκεκριμένη κοπέλα είναι ένας αρκετά ελεύθερος και απελευθερωμένος χαρακτήρας που αντιμετωπίζει τη ζωή με πιο χαλαρή διάθεση. Δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στα υλικά αγαθά, καθώς δείχνουν να την ενδιαφέρουν περισσότερο τα συναισθήματα και οι ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις. Παράλληλα, είναι μια όμορφη νεαρή γυναίκα με εντυπωσιακή εμφάνιση, η οποία τραβά εύκολα τα βλέμματα και δεν περνά απαρατήρητη. Στην αρχή, η παρουσία της είναι κάπως επιπόλαιη και ανέμελη, καθώς δείχνει ότι δεν σκέφτεται πάντα σε βάθος τις καταστάσεις και τις επιλογές της. Η συγκεκριμένη πλευρά του χαρακτήρα της δείχνει την παρορμητικότητα της, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις την οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές. Έτσι, κάποιες φορές παίρνει βιαστικές αποφάσεις, ειδικά όταν έχει προηγηθεί κάποια απογοήτευση ή μια απρόσμενη εξέλιξη που την επηρεάζει.
Σήφης Σκαρφαλάκης
Ο Σήφης είναι ένας ήρεμος και χαμηλών τόνων άνδρας, ο οποίος αρχικά δεν έχει σημαντικό και πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία. Αποτελεί έναν ευγενικό και πιο ανοιχτόμυαλο άνθρωπο, που αντιμετωπίζει τα γεγονότα με διαφορετική ματιά και δεν κρίνει τους άλλους. Παράλληλα, δίνει μεγάλη αξία στη φιλία, την οποία βάζει πάνω από αρκετά πράγματα στη ζωή του. Δείχνει κατανόηση απέναντι στους άλλους και προσπαθεί να διατηρεί ισορροπημένες και φιλικές σχέσεις μαζί τους. Ο Σήφης είναι ένας ήπιος, καλόκαρδος και καλοπροαίρετος ήρωας, που είναι πρόθυμος να βοηθήσει τους ανθρώπους γύρω του και δείχνει ουσιαστικό ενδιαφέρον για τις σχέσεις που δημιουργεί μαζί τους. Μάλιστα, η ήρεμη και ψύχραιμη στάση του τον κάνει συχνά να λειτουργεί ως στήριγμα για τους ανθρώπους αυτούς, ιδιαίτερα όταν προκύπτουν δύσκολες καταστάσεις. Το συγκεκριμένο πρόσωπο λειτουργεί ως σύμβουλος των υπόλοιπων βασικών χαρακτήρων και αποτελεί μια λογική και ψύχραιμη φωνή ανάμεσα τους.
Αξίζει να διαβάσετε τα «Δύο μαύρα πουκάμισα»;
Τα «Δύο μαύρα πουκάμισα» είναι ένα βιβλίο που εστιάζει περισσότερο σε σημαντικά κοινωνικά προβλήματα παρά στην έντονη εξέλιξη της πλοκής. Το βιβλίο αναδεικνύει, μέσα από τους ήρωες του, αρκετά κοινωνικά ζητήματα και αντιλήψεις για τις ανθρώπινες σχέσεις, τα οποία μας απασχολούν τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, περνά μηνύματα μέσα από τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει τις καταστάσεις και τις συμπεριφορές των χαρακτήρων. Δεν αποτελεί μια ιστορία με έντονες ανατροπές ή γρήγορη πλοκή, αλλά, αντιθέτως, δίνει έμφαση στη ζωή των ηρωών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι χαρακτήρες αντιμετωπίζουν προβλήματα, πολλά από τα οποία συναντάμε και στην πραγματικότητα. Για τον λόγο αυτό, θα το πρότεινα σε αναγνώστες που προτιμούν την εμβάθυνση σε κοινωνικά και προσωπικά ζητήματα και όχι την έντονη δράση και την εξέλιξη της πλοκής. Παρότι τα τελευταία κεφάλαια έχουν μεγαλύτερη ένταση, θεωρώ ότι δεν αρκούν για να κρατήσουν το ενδιαφέρον των περισσότερων ανθρώπων σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας.
